Đổi mới cách tạo đề Ngữ văn cho học sinh THCS

Công tác ra đề thi Ngữ văn hiện nay

Trong công tác đánh giá thì kiểm tra được xem là phương tiện và hình thức quan trọng nhất. Có thể có nhiều cách thức và phương tiện giúp cho việc kiểm tra đạt hiệu quả tốt nhưng phương pháp kiểm tra truyền thống chủ yếu vẫn là thông qua hệ thống đề bài.

Đối với bộ môn Ngữ văn ở bậc THCS, tuy có vận dụng nguyên tắc “tích hợp” giữa 3 phân môn: Văn, tiếng Việt và tập làm Văn nhưng trong khung phân phối chương trình của Bộ GD&ĐT cũng như phân phối chương trình chi tiết của Sở GD&ĐT các tỉnh thành trong cả nước thì đều có tiết kiểm tra riêng của từng phân môn. Trong đó, các bài viết Tập làm văn 2 tiết tại lớp có một vị trí quan trọng đặc biệt - quyết định kết quả học tập bộ môn Ngữ văn của học sinh. Đề bài là những câu hỏi hoặc bài tập đưa ra yêu cầu học sinh giải quyết thông qua văn bản viết có quy định cụ thể về thời gian thực hiện. Qua đó, giáo viên xem xét đánh giá kết quả học tập bộ môn của từng học sinh.
Trong những năm gần đây, cấu trúc đề bài kiểm tra Ngữ văn bậc học phổ thông không còn là dạng đề truyền thống có tính chất mệnh lệnh hay áp đặt mà có sự thay đổi cả về nội dung và cấu trúc. Giáo viên chúng ta chưa thực sự đổi mới tư duy ra đề bài kiểm tra nói chung và đề bài tập làm văn nói riêng mà việc ra đề xưa nay đều đang theo một motip cũ, vừa rập khuôn vừa máy móc.

Một số phương pháp cải thiện

Ra đề tập làm văn theo hướng “mở” 

Trước hết cần quan niệm như thế nào là đề “mở”. Một đề bài mở là một đề bài không có yêu cầu hay mệnh lệnh đề cụ thể mà người viết phải tự xác định nội dung, yêu cầu và thể loại để làm bài. Đề bài "mở" không phải là đề bài tự do, tùy hứng hay làm thế nào cũng được mà “mở” có nghĩa là đề bài không đặt ra yêu cầu cụ thể, áp đặt theo ý định chủ quan của người ra đề mà để người viết độc lập sáng tạo chọn mình một phương pháp làm bài đạt kết quả tốt.

Do vậy, đề bài mở có  ưu thế là tạo cho học sinh có một không gian và khoảng trời độc lập sáng tạo trong quá trình tạo lập văn bản. Có như thế, học sinh mới có cơ hội bộc lộ những ý kiến, cảm xúc, suy tư rất cá nhân con người của mình. Và do đó mà bài viết của học sinh không bị lệ thuộc, bắt chước hay ám ảnh bởi các bài văn mẫu đang tràn lan trên thị trường sách hiện nay.

Đổi mới tư duy cách ra đề

Xem ra cái cách ra đề của chúng ta hiện nay nếu không nhanh chóng đổi mới tư duy thì chất lượng học tập bộ môn Ngữ văn trong nhà trường phổ thông sẽ còn bị tụt hậu rất nhiều so với các nước trong khu vực và thế giới. Đề bài là một phương tiện đồng thời là một phương pháp để kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh, đề bài cũng thể hiện một cách sinh động trình độ chuyên môn của người ra đề và không phải giáo viên nào cũng ra được đề, đối với môn Ngữ văn thì ra đề đã khó ra được đề hay lại càng khó hơn .

Một đề bài hay là một đề bài không quá khó đối với học sinh, huy động được nhiều  đơn vị kiến thức nhưng lại vừa có tính khoa học, tính chính xác và tính hàm súc, khơi gợi hứng thú làm bài cho học sinh. Lâu nay trong suy nghĩ của số đông giáo viên chúng ta ra đề theo kiểu đánh đố xa rời với phạm vi kiến thức và cuộc sống của học sinh hoặc khai thác lại những đề bài của sách giáo khoa, sách tham khảo . Vì vậy, vô tình giáo viên đã tạo điều kiện cho học sinh làm theo hoặc chép lại mà không cần phải độc lập suy nghĩ, sáng tạo.

Áp dụng hình thức thi mới

Ngoài ra, áp dụng các cách thi mới cũng là một phương pháp các giáo viên cần thay đổi, thay vì rập khuôn ngữ văn thì phải là dạng đề thi tự luận thì hình thức thi trắc nghiệm sẽ giúp học sinh nắm rõ được kiến thức cốt lõi, kiến thức kiểm tra được dàn trải đều qua nhiều câu hỏi chứ không gò bó về nội dung như thi tự luận. Thi trắc nghiệm cũng giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian ra đề thi và thời gian chấm thi so với hình thức thi bình thường.

Trên đây là những kiến thức Aztest nêu ra giúp đổi mới cách tạo đề Văn cho học sinh THCS. Hi vọng những kiến thức nêu trên sẽ giúp thầy cô giáo trong việc giảng dạy cũng như cải thiện cách ra đề của quý thầy cô. Hiện tại Aztest đang cung cấp hệ thống website tạo đề thi trắc nghiệm online hoàn toàn miễn phí. Mọi chi tiết khách hàng tham khảo tại website https://aztest.vn/ hoặc liên hệ hotline 0905 908 430.

>>> Xem thêm: Cách khơi dậy sự yêu thích môn Ngữ văn cho học sinh THCS